A A A

ХБНГУ-ын Мюнхен хотын Людвиг-Максимилианы их сургуульд эрүүгийн эрх зүйн докторант, Баварийн Мужийн шүүхэд тангараг өргөсөн герман-монгол хэлний итгэмжлэгдсэн орчуулагч, Европын эрх зүйн магистр Д.Чанцалдуламыг энэ удаагийн ДЭЛХИЙН МОНГОЛ ХҮН цувралын ээлжит зочноор урьж оролцууллаа. Тэрээр “Германы эрүүгийн эрх зүйн ерөнхий анги” хамтарсан бүтээл, “Сониуч зүрх” зэрэг номуудаа бичиж нийтлүүлээд байгаа төдийгүй герман хэлнээс эрх зүйн чиглэлийн хэд, хэдэн бүтээл орчуулжээ.

Өдгөө хуулийн чиглэлээр Германдаа дээгүүрт эрэмблэгддэг Мюнхений Людвиг-Максимилианы их сургуульд эрүүгийн эрх зүйн чиглэлээр докторын зэрэг хамгаалахаар судалгаа хийхийн зэрэгцээ Вюрцбургийн их сургуульд эрдэм шинжилгээний ажилтнаар ажиллаж, өөрийн сургуулийг МУИС-ийн хууль зүйн сургуультай зуучлан холбож, Герман, Монгол хоёр их сургуулийн хамтын ажиллагааны эхлэлийг тавьж, эрдмийн гүүр болж яваа нэгэн ажээ.

"Анх хуулийн оюутан болохоор Германд ирээд, DSH буюу оюутан болохын тулд өгдөг хэлний шалгалтаа өгчихөөд л хичээлдээ орж байлаа. Их сургууль нь төлбөргүй ч, амьжиргааны мөнгөө олохын тулд заавал ажил хийх шаардлага гарна. Оюутны визээр ажил хийх эрх хязгаарлагдмал, харин их сургуульд, сурч буй чиглэлээрээ ажиллавал хэдэн ч цагаар ажиллахыг зөвшөөрдөг болохыг мэдэнгүүтээ их сургуульд ажил орохоор шийдсэн юм. Ингээд эрүүгийн эрх зүйн тэнхимд оюутан туслах болсон доо. Юм "канонддог", кофе зөөдөг л ажил гэж олон хүн дургүйцэж байсан ч энэ хугацаанд би маш их зүйл сурсан. Оюутнууд амраад гэртээ харихаар мөнгө хэрэгтэй хүн чинь ганцаараа тэнхимдээ ажиллаад, нарийн бичгийн орлогч хийгээд, утсаар ярьж, албан захиа бичиж сурсан. Яваандаа, элдэв хурал, уулзалт зохион байгуулдаг болсон. Өөрийн ширээ, хожим нь өрөөтэй, сүүлд нь сургууль руу нэвтрэх түлхүүртэй хүртэл болдог.

Төгсөөд оюутан туслахаас эрдэм шинжилгээний туслах ажилтан болсон. Тэнхимд ажиллах хугацаанд олон улсын зочид, төлөөлөгчид байнга ирнэ. Хятад, Солонгос, Япон, Турк гээд гадны их сургуулиудаас төлөөлөгч ирэх бүрт "Монголоос ингэж ирдэг бол" гэж сэмхэн боддог байлаа. Ингээд ийм хамтын ажиллагаа хэрхэн эхлэлээ тавьдгийг сонирхож, багшдаа Монголын тухай сурталчилж, нийтлэлүүдийг нь орчуулан гаргаж, эцэст нь хамтын номоо гаргахдаа энэ бүхэн нэг л өдөр үр дүнгээ өгнө гэдэгт итгэлтэй байсан юм. Ийнхүү анхны зочноо хүлээн авч, эрүүгийн эрх зүйн хоёр тэнхмийн эрхлэгч нарын хооронд хамтын ажиллагааны санамж бичиг солилцсон нь саяхан. Эрдмийн солилцооны энэхүү гүүрээр хоёр талаас судлаачид, оюутан солилцож, хурал хэлэлцүүлэг зохион байгуулах, харилцан айлчлал хийх зэргээр үргэлж урсгалтай байгаасай гэж хүсдэг. Сурч ажилласан энэ сайхан сургуульдаа Монголоос хүн авчрах юмсан гэж боддог шүү ” гэснээр бидний яриа эхэлсэн юм. 

-Эрүүгийн эрх зүйн чиглэлээр Германы томоохон хуулийн сургуульд докторын зэрэг хамгаалж буй. Докторын зэргээ ямар сэдвээр хамгаалж байгаа вэ?

Ярилцлагыг эх сурвалжаас бүрэн эхээр унших